Zestawienie ferrat

W celu ułatwienia wyboru i porównania „żelaznych perci” przygotowaliśmy nową, wielofunkcyjną tabelę zawierającą wszystkie via ferraty i ubezpieczone drogi turystyczne z obszaru Dolomitów, Brenty, a także łańcucha górskiego Mendola (na zach. od Bolzano), weneckiego pasma przedalpejskiego i rejonu jeziora Garda. Zestawienie nie uwzględnia wszystkich ferrat znajdujących się w Italii – są jeszcze inne rejony górskie w tym kraju, w których poprowadzono „żelazne perci”. Tabela pozwala na sortowanie danych według wielu parametrów oraz umożliwia opcjonalną selekcję tras.

Przy opracowywaniu „zestawienia ferrat” korzystaliśmy z wielu obcojęzycznych źródeł internetowych oraz różnych, obecnie popularnych przewodników po ferratach wydanych we Włoszech, Austrii, Niemczech, Anglii oraz w Polsce. Przeglądając jednocześnie tak bogate źródło informacji można było zauważyć, jak wielka panuje różnorodność co do nazewnictwa, podziału geograficznego Dolomitów czy wreszcie systemu klasyfikacji trudności ferrat i ich wyceny. Mnogość źródeł zamiast ułatwić, wręcz wprowadzała dodatkowe zamieszanie i skłaniała do dalszego przeszukiwania internetu i głębszej analizy zgromadzonych materiałów. Mimo poświęconego czasu i najlepszych chęci, zdajemy sobie sprawę, że w „zestawieniu” mogą być jakieś nieścisłości, błędy czy też nieaktualne informacje.

[Pokaż „Zestawienie ferrat Dolomitów”]
Pokaż Zestawienie ferrat Dolomitów
Ostatnia aktualizacja zestawienia: kwiecień 2015 r.


Podział geograficzny Dolomitów, jaki zastosowaliśmy w „zestawieniu ferrat” (oraz na naszej stronie www), został przygotowany w oparciu o system orograficznego podziału Alp SOIUSA. Nazwy geograficzne oraz nazwy szlaków i ferrat podajemy w języku włoskim oraz dodatkowo, w nawiasie, w języku niemieckim, jeśli w tym języku dana nazwa występuje.

Kolumna zawiera nazwy rejonów, w których znajdują się ferraty i ubezpieczone perci uwzględnione w zestawieniu. Kolumnę można zablokować ( – symbol zamkniętej, czerwonej kłódki) w celu sortowania ferrat w obrębie poszczególnych rejonów. Blokada lub jej brak nie dotyczy sortowania według kolumny „Grupa, Pasmo”.

Kolumna zawiera nazwy grup oraz ewentualnie (po przecinku) pasm górskich, na jakie został podzielony dany rejon geograficzny według systemu SOIUSA. Po ukośniku podawana jest nazwa alternatywna danej grupy. Grupy górskie domyślnie ułożone są w takiej kolejności, w jakiej zostały opisane w klasyfikacji SOIUSA (nie alfabetycznie) i tylko w ten sposób mogą być sortowane.

Kolumna zawiera przybliżoną lokalizację lub okolicę ferraty czy perci oraz cel, jaki osiąga się przy wędrówce daną drogą. Sortowanie kolumny jest alfabetyczne po całości zestawienia lub w ramach poszczególnych rejonów (jeśli rejony są zablokowane – ).

Kolumna zawiera pełną, oficjalną nazwę szlaku lub ferraty. W niektórych przypadkach, jeśli dana trasa ma nazwy alternatywne, to kolejne z nich podawane są po ukośniku. Sortowanie kolumny jest alfabetyczne po całości zestawienia lub w ramach poszczególnych rejonów (jeśli rejony są zablokowane – ).
 

Kolumna z pięciostopniową, „uśrednioną” wyceną trudności (od A do E) zawiera oznaczenie trudności w austriackiej skali literowej wg Kurta Schall'a. Tylko ta kolumna zawiera wycenę trudności wszystkich tras z „zestawienia ferrat”. Informacje o wycenie „uśrednionej” i poszczególnych stopniach skali austriackiej znajdują się w dziale Info o ferratach.

Kolumna pozwala na sortowanie ferrat według wyceny Tkaczyka z jego trzytomowego przewodnika „Dolomity”. Co prawda jego skala posiada stopnie ze zwrotów słownych („nieco trudno”, „dość trudno” itd.), ale jest pięciostopniowa, więc została przedstawiona w postaci pięciu liter (od A do E) w powszechnie stosowanej skali austriackiej. Dodatkowa litera w nawiasie, np. A (B) oznacza, że zasadniczo trudność drogi wynosi A, lecz jest krótkie miejsce z trudnością B.

Opisy większości ferrat Dolomitów oraz rejonów przedalpejskich Italii znajdują się w przewodniku „Klettersteig-Atlas” oraz „Klettersteig-Atlas Dolomiten & Südtirol” austriackiego wydawnictwa Schall-Verlag. Autorzy posługują się w nim pięciostopniową, literową skalą trudności Kurta Schall'a (od A do E).

Niektóre ferraty oprócz wyceny literowej, mają umieszczoną po przecinku cyfrę od 1 do 3 ze znakiem „plus” lub „minus”. Oznacza ona, że na drodze występują miejsca bez asekuracji lub ze słabą asekuracją o wymienionej cyfrą trudności w skali wspinaczkowej UIAA.

Dodatkowo, trasy są wycenione w skali kolorowanej, gdzie barwa kropki oznacza trasy:

W przewodniku „Via Ferratas Of The Italian Dolomites” angielskiego wydawnictwa „Cicerone” autorzy posługują się pięciostopniową skalą trudności, w której 1 oznacza drogi najłatwiejsze, zaś 5 – najtrudniejsze. Oprócz tego, dodatkowo literą od A do C określono „powagę” trasy, gdzie A oznacza ferraty mało ryzykowne i stosunkowo bezpieczne, zaś C – drogi bardzo eksponowane, niebezpieczne w razie złej pogody i wymagające doświadczenia górskiego.

Na niemieckiej witrynie www.klettersteig.de zgromadzono aż 2234 ferrat z całej Europy (stan na kwiecień 2018 r.). Trudności tras wyceniane są od 1 (najłatwiejsze) do 6,5 (najtrudniejsze), przy czym te z Dolomitów i włoskich przedgórzy alpejskich są w zakresie od 1,5 do 5,5, co dla tego rejonu sprowadza tę skalę do użytecznych 5-ciu stopni. Skala pokrywa się całkowicie ze skalą austriacką Kurta Schall'a, przy czym jest przesunięta o pół stopnia w górę (zobacz tabelę porównania skal trudności). Na potrzeby zestawienia wycenę trudności tras z witryny klettersteig.de podajemy według literowej skali austriackiej (od A do E).
 

Kolumna zawiera subiektywną wycenę ogólnej atrakcyjności drogi (lub inaczej ogólnej satysfakcji z przejścia trasy), na którą mają wpływ m.in.: wspaniałość krajobrazu, logiczność poprowadzenia perci, to czy trasa jest ekscytująca czy nudna, itp. czynniki mające podłoże emocjonalne. Skala wyceny jest pięciostopniowa i najwyższy jej stopień oznacza największą atrakcyjność. Wyceny zostały zaczerpnięte z różnych źródeł (internet, przewodniki) oraz naszych doświadczeń, a następnie przeanalizowane i odpowiednio uśrednione.

Kolumnę można sortować według subiektywnej wyceny tego, ile zabawy (ekscytacji) czy przyjemności może dostarczyć pokonywanie samej ferraty. Na wynik wpływają wszelkie atrakcje znajdujące się na ferracie (różne ciekawe fragmenty drogi, takie jak wiszące mosty linowe, tunele, pozostałości z I Wojny Światowej, miejsca oryginalnej wspinaczki itd.). Po części kolumna „Fun” pokrywa się swoim zakresem z kolumną "Atrakcyjność", jednak tutaj na wycenę mają wpływ tylko elementy podnoszące atrakcyjność ferraty jako takiej. Skala jest czterostopniowa i najwyższy jej stopień oznacza największy „fun” przy przechodzeniu drogi. Pomysł oraz wyceny zostały zaczerpnięte z przewodnika „Klettersteig-Atlas Italien”.

Kolumna pozwalająca na posortowanie tras według trzech kategorii oznaczonych następująco:
TAK
TAK/NIE
NIE

drogi nadające się dla osób zaczynających swą przygodę z ferratami,

drogi, które mogą nadawać się dla osób początkujących, ale takich, które mają już doświadczenie górskie lub próbowały się wspinać na ściance czy w skałkach,

drogi zdecydowanie nie wskazane dla osób początkujących – to trasy tylko dla obytych w pokonywaniu ferrat lub mających doświadczenie wspinaczkowe.

Kolumna pozwala na rozróżnienie dróg ze względu na ich charakter:
–  typowe, klasyczne via ferraty, z długimi ciągami ze stalową liną,
–  szlaki turystyczne z nielicznymi odcinkami ubezpieczonymi,
–  ferraty, na których znajdują się niebezpieczne miejsca bez asekuracji,
–  trasy bez asekuracji, to nie są ferraty (wymagają doświadczenia wysokogórskiego).

W tej kolumnie trasy można posortować według ich numeru występującego w najbardziej popularnym w Polsce przewodniku D. Tkaczyka „Dolomity” (w indeksie górnym oznaczono nr tomu, w którym znajduje się dana trasa).

Ta kolumna umożliwia posortowanie tras według numerów map (Tabacco lub Kompass – obu w skali 1 : 25 000), na których one występują.
 

Zaznaczenie opcji pozwala na wyróżnienie tras, które przeszliśmy i opisaliśmy na naszej stronie www o Dolomitach, w dziale Opisy ferrat.

Opcja pozwala na włączenie / wyłączenie wyświetlania niemieckich nazw ferrat lub rejonów, o ile takie nazwy występują. Domyślnie niemieckie nazwy są włączone i podawane w nawiasach).

Opcja pozwala na wybór tego czy oprócz właściwej (wytłuszczonej) nazwy ferraty mają być podawane określenia typu „via ferrata”, „sentiero”, etc. Domyślnie wyświetlana jest pełna nazwa trasy.

Jeśli chcemy porównać, jak została wyceniona dana ferrata przez różnych autorów w jednakowej skali – zaznaczmy tą opcję. Wtedy różne i nieporównywalne skale trudności poszczególnych autorów zostaną przeliczone do jednolitej skali 5-cio stopniowej.

Po zaznaczeniu tej opcji zostaną wyświetlone wyłącznie szlaki i ferraty opisane przez D. Tkaczyka w jego przewodniku „Dolomity”" tom I, II i III.

Po zaznaczeniu tej opcji zostaną wyświetlone wyłącznie łatwe trasy nadające się dla początkujących. Nie masz doświadczenia? Chcesz zobaczyć, jakie drogi dobrze nadają się do rozpoczęcia przygody z ferratami? – wybierz tą opcję.

Po zaznaczeniu tej opcji uaktywnimy okno i włączymy możliwość wyświetlenia jednej z trzech grup tras:
Uwaga: Opcję należy wyłączyć, jeżeli chcemy ponownie wyświetlić wszystkie trasy dostępne w zestawieniu.

Dzięki zaznaczeniu tej opcji uaktywnimy okno i włączymy możliwość wyświetlenia wyłącznie ferrat z wybranego rejonu górskiego. Do dyspozycji mamy:
Uwaga: Opcję należy wyłączyć, jeżeli chcemy ponownie wyświetlić wszystkie trasy dostępne w zestawieniu.

Zaznaczenie tej opcji umożliwia pokolorowanie wierszy zestawienia według wybranej po prawej stronie, jednej z 5-ciu dostępnych skal trudności. Umożliwia to łatwiejsze, wizualne rozróżnianie trudności wyświetlonych tras.
Przyjęte zostały następujące oznaczenia:
 


trasy najłatwiejsze, dobrze oznakowane, w nielicznych trudniejszych miejscach porządnie zabezpieczone (schody, barierki, stalowa lina itp.),

 


trasy nieco trudne, czasami eksponowane, zabezpieczone stalową liną i wyposażone w ułatwienia w postaci skobli i drabin,

 



trasy trudne, pokonujące strome i eksponowane ściany, mogą na nich występować krótkie miejsca pionowe, wyposażone w długie ciągi ferratowe, ułatwienia tylko w najtrudniejszych miejscach,

 




trasy bardzo trudne, wyposażone przeważnie tylko w stalową linę (bardzo rzadko występują skoble czy podpory na nogi), wymagają podstaw technik wspinaczki i absolutnej odporności na ogromną ekspozycję,

 




trasy niezwykle trudne, wiodące czasami długimi odcinkami pionowymi lub przewieszonymi, bardzo rzadko wyposażone w ułatwienia (tylko na zupełnie gładkich ścianach), wymagają siły i kondycji oraz zwinności wspinaczkowej,

 





trasy wysokogórskie, nie będące ferratami, przeważnie słabo oznakowane, wymagające samodzielności i doświadczenia w pozaszlakowym poruszaniu się w terenie wysokogórskim oraz umiejętności i odporności do pokonywania bez asekuracji odcinków o trudności do II w skali UIAA